17 Eylül 2008

ŞEKER ZANAATI

Bazı şeyler var ki izleyerek öğrenmek, bilen birinin yanında tecrübe etmek muazzam bir zaman kazancı sağlıyor insana. Bu “şeker” konusu bambaşka bir konu. Bir kere çok özel bir ustalık gerektiriyor. Öyle ki dünyada bu konuda ustalaşmış insan sayısı oldukça az. Hakkında yazılan kitaplar bir elin parmağını geçmez. İlgili okullarda ders olarak gösterilse bile mezunların çok azı bu konuda çalışmalarını sürdürüyor. İnternette bile tatmin edici bilgiye ulaşmak çok zor.

Geçen yaz, Pasta Malzemeleri Akatlar’da, Şef Tolga Özkaya eşliğinde Şeker Yapımı ve Modelleme çalışmasına katıldım. Çok da iyi ettim. Yazının başında dediğim gibi bir bilenden öğrenmesem sanırım kendi kendime üstesinden gelmem çok zor olurdu. Aslında çok karışık veya zor değil, ama pek çok zanaatta olduğu gibi ustalık kazanmak için çok fazla pratik yapmak ve sabırlı olmak gerekiyor.

Nedir şeker modellemek diyebilirsiniz. Hani akide şekerini düşünün, onun gibi sert (ama çok daha parlak) şeker ile tıpkı cam ile yapılan eserlere benzeyen süslemeler yapılabiliyor. Bu süslemeler yenilebilir olmasının yanında daha ziyade dekoratif amaçlı kullanılıyor. Şeker modelleme, tamamen şeker ve türevleri kullanılarak yaratılan yenilebilir dekorlar yaratma sanatı. Önce şekerin asidik bir faktör ve/veya sakaroz içermeyen şeker ürünleri ile birlikte pişirilmesi ile istenmeyen kristalleşmenin engellenmesi sağlanıyor. Daha sonra çeşitli alet edevat yardımı ile belli yöntemler kullanılarak şekere şekil veriliyor.

Şeker modelleme zanaatının temelinde , şekere, çekme (pulling) veya üfleme (blowing) veya kalıba dökme (molding) yoluyla çeşitli formlar kazandırılıyor, daha sonra hazırlanan bu formlar belli bir kompozisyon dahilinde biraraya getiriliyor. Tıpkı cam işçiliğinde olduğu gibi şişirmek suretiyle kuğular, balıklar, toplar yapılabileceği gibi esnetmek suretiyle de yapraklar, kurdeleler, kanatlar vs yapabilmek mümkün. Belki de en çok dikkat edilmesi gereken, işlem sırasında şekerin ılık ve esnek kalmasını sağlayabilmek . Bunun için pek çok değişik malzeme, alet ve edevata ihtiyaç duyuyor. Pompalar, tüpler, kalıplar, pürmüz, silpatlar, izomalt, şeker termometresi, infrared lamba vs vs.. Aynı şekilde çalışma koşullarının da elverişli olması gerek. Havanın sıcaklığı bile başarılı olmanızda veya çalışma rahatlığınız açısından çok önemli. Evet çok meşakatli ama bir o kadar keyifli. Ortaya çıkan ürünler ise son derece albenili.


  • Siz de şeker modelleme öğrenmek istiyorsanız buradan bilgi alabilirsiniz.
    “not: elleriniz yanacak, uyarmadı demeyin”

  • Kurs sırasında Ayşem’in çektiği bazı fotoğrafları görmek isterseniz buraya tıklayabilirsiniz.

  • Bu konuda çalışmalar yapan kimi zanaatkarların internet sitelerine aşağıdaki resimlere tıklayarak ulaşabilirsiniz.

  • İlgisi yok ama geçenlerde tesadüfen rastlamıştım, sizinle de paylaşmak istedim. Binlerce küp şeker kullanarak çeşitli kuleler ve heykeller yapmışlar. Görmek isterseniz buraya tıklayabilirsiniz.

  • Şeker eğitimine katılmış olanlar için kısa ama faideli teknik bilgi için buradan faydalanabilir, konunun üstadı Ewald Notter’ın kursu sırasında çekilmiş görüntüleri buradan izleyebilirsiniz.

  • Şeker modellemenin Avrupa’da ortaya çıktığı konusunda ısrarlı pek çok kaynak olsa da internette rastladığım kimi gezi yazılarında sıkça Çinli şeker üfleyicileri hakkında fotoğraflar ve hikayeler görüyorum. Sanırım Asya kültüründe de oldukça eski bir geleneğe sahip şeker modelleme. Buraya tıklayarak, sokakta birkaç dakika içinde harika şeker biblolar yapan Çinli ustaların çalışmalarına dair fotoğraflar görebilirsiniz.

  • Önümüz şeker bayramı. Bu yazıdaki şeker konusu ile ilgisi yok ama bunca şekerden bahsedince aklıma geldi, bayram için hazır satın aldığınız şekerlerden buradaki gibi buketler yapıp ziyarete giderken götürebilir ya da ziyaretinize gelenlere ikram edebilirsiniz.


Şimdiden herkese iyi bayramlar… Şeker gibi günler dilerim.


9 yorum var:

pecete dedi ki...

Tebrik ediyorum. Bana torpil geçilmiş gibi hissettim. Balonlar sana ithaf olunur...

pastacik sezer dedi ki...

hocam,
hürmet ediyorum döktürmüşsün yine.

Adsız dedi ki...

Ne kadar güzel şeyler öğrenmişsiniz. Size çok imreniyorum. Bizimle paylaşımınız için teşekkürler. Bu şeker süslemeleriyle dekore ettiğiniz pastalarınız var mı? Onları da görmek isteriz.
Hülya

etki alanı dedi ki...

Işıl'ım
Her zaman söylüyorum,anlatımın muhteşem..Ve bir konu hakkındaki araştırmalar sonucunda,yaptığın detaylı açıklamalarına bayılıyorum...Şeker konusunda hazırladığın bu yazıyı çok ama çok beğendim...Hatta orada gördüğüm kesme şekerden kule muhteşem...Bloğumda yayınlayacağım...Çok enteresan..
Öpüyorum seni
TüTü

zuhalyalcin dedi ki...

BEDENİNİZDEN SAĞLIĞINIZ
RUHUNUZDAN GÜZELLİĞİNİZ
YÜREĞİNİZDEN SICAKLIĞINIZ
ÇEVRENİZDEN SEVDİKLERİNİZ
CEBİNİZDEN BEREKETİNİZ
SOFRANIZDAN LEZZETİNİZ
HİİİİİİÇÇÇÇ EKSİK OLMASIN.

BAYRAMINIZ MÜBAREK OLSUN.
ZUHAL YALÇIN.

şeker pasta dedi ki...

Bayramını en içten dileklerimle kutluyor, 'Şeker' gibi lezzetlerinin devamını diliyorum... Şeker Pasta Banu...

ηiηo dedi ki...

Cocukken hersey ne kadar guzeldi yada bizler cocuklugun verdigi saflikla herseyi temiz gorurduk. Arefe gunu yapilan temizlikler, baldan tatli tatlilarin hazirlanisi, kacamak bir iki lokma. Bayram oncesi cikilan alisverisler, alinan birbirinden guzel elbiseler, ayakkabilar. Kizsaniz elbisenin cantasi, sapkasi olacak. Erkekseniz cepsiz olmaz pantalon, para toplanicak. Hic unutmam bir komsumuz vardi Allah rahmet eylesin, o teyze hic bir bayram geri cevirmedi bizi. Bayram oncesi mis gibi kokan, yepyeni mendiller alir, arasinada para koyardi. Koskocaman lojman, 11 kat, her katta 6 daire, herkes tanidik. El opmekten yorulur, topladigimiz harcliklari cantamiza sigdiramazdik. O zaman insanlarin elimi boldu, simdi ne oldu hala anlamis degilim. Insanlar birakin para vermeyi, seker ikram etmeyi, kapiyi acmiyorlar. Guzel olan geleneklerimizi ne cabuk yitiriyoruz. Hic bir bayram eksik etmedi ailemiz bizden yeni giysileri, ayakkabilari, harcligi, hediyeyi. Biz sansli cocuklardik. Simdi oyle cok yalniz cocuk var ki!! Bayram vesile olsun, unutmayalim adetlerimizi. Ziyaret edelim yaslilarimizi, yalnizlarimizi. Oh bir hafta tatil deyip, nereye kacacagimizi bilmemezlik etmeyelim, bizde yaslanicaz bir gun, gozum kapida, kulagimiz zilde yavrularimizi bekliyecegiz. Bir tatli dil, bir guleryuz, cok gormeyelim, cok gormesinler bizede. Buralar cok sessiz, ne gelen var ne giden. Yapilan tatlilari birbirimize ikram ediyoruz ancak. Ne ana var yanimizda, ne akraba, ne baba ocagi var burda, ne kardes muhabbeti. Gurbetin acisini ceken bilir ancak, bos konusmaya ne hacet. Annem, babam, kardesim, guzel ninem ananem, tum akrabalarim, dostlarim, ben yine bu bayramda burdayim. Bu bayramda yalnizim. Siz birlikte olusunuzun kiymetini bilin. Az kaldi ramazan yaza gelecek, bende 8 senedir ozledigim o bayrami yasayacagim yaninizda insaallah. Ama siz bunun kiymetini bilin, kaybedince bulunmuyor cunku. Bu bayram diliyorum tum minik kiz cocuklarinin firfirli elbiseleri, kirmizi rugan ayakkabilari olsun. Tum erkek cocuklarinin papyonlu minik takimlari, gicir gicir ayakkabilari olsun. Yaslilar yalniz kalmasin bu bayram, oksuzun yetimin basi oksansin. Olmusler unutulmasin, hastalar ziyaret edilsin bu bayram. Bu bayram bayram gibi bir bayram olsun diliyorum...

tuba-zeynep dedi ki...

Merhabalar ve iyi bayramlar...
Aslında pek neşeli oturdum bilgisayarın başına ama NİNO'nun"Ben burda yine yalnızım "deyişi içimi burktu.Ne güzel milletiz!Her birimiz dünyanın farklı yerlerinde ama yüreklerimiz bir arada.
Eveeettt...Aslında teşekkür etmekti niyetim.Dün akşam peykek yaptım.Zinnur'un çikolatalı peykek tarifini verdiğiniz tüm püf noktalarına uyarak pişirdim.Sonuç mükemmel oldu.Keşke aynı şehirde otursaydıkta tadına bakabilseydiniz.Eminim sanal alemdeki öğrencinizle gurur duyardınız.Yalnız eşimin damak tadına uymadı.Hani peykekin kendine has bir tadı vardır.İlk o tadı alırsınız,işte orda bıraktı.Bir çatal daha al bak süper müper yok inat işte!Üzüldüm tabi ama başarmanın mutluluğu ağır bastı "Sen bilirsin." deyip ısrar etmedim.
Şimdi sıra şeker hamuruna geldi.Bunu da hiç tereddütsüz denicem çünki tarifleriniz beni hiç hayal kırıklığına uğratmadı.
Çok teşekkürler!

birdutmasali dedi ki...

sevgili ışıll hayran oldumm..
sevgiler..
NuNU