22 Şubat 2011

PRENSES PASTA

Böyle başlık atınca akla ilk gelen barbie bebek pastaları oluyor ama bu prenses pasta o prenses pasta değil...


Prenses pasta (Prinsesstårta) sünger kek, şanti, çilek marmelatı ve pastacı kremasından oluşan, açık yeşil renkte marzipan ile kaplanan kubbe şeklinde geleneksel bir İsveç pastasıdır. İnternette ve bazı kitaplarda bazen fotoğraflarına rastlardım ama tanışmam yine bir İsveçli olan İkea sayesinde oldu. Şantili pasta sevenler için hafif ve lezzetli bir pastacık... Sanırım ben de orijinaline çok yakın bir lezzet yakalayabildim. Yiyenlerden övgü aldı. Yazının sonunda detaylı olarak tarifini bulabilirsiniz.

Orijinal tarif ilk defa 1930’larda "Prinsessornas Kokbok" isimli bir kitapta yer almış. Kitabın yazarı olan Jenny Åkerström aynı zamanda o zamanlar Västergötland dükü olan prens Carl’ın kızları prenses Margaretha, Märtha ve Astrid’in de öğretmeniymiş. Prenseslerin bu pastaya çok düşkün olmaları sebebiyle pastanın ismi kitapta “prenses pasta” olarak yer almış.



Hemen hemen rastladığım tüm prenses pastalar açık yeşil renkte marzipan ile kaplı. Pasta fıstıklı ya da naneli olsa bir anlam ifade edecek ama değil... Ben de haliyle merak ettim ve araştırmaya giriştim. Malesef internette tatmin edici bir yanıt bulamadım. Benim gibi merak edip araştıran başka blog yazarlarının da yazılarını okudum. Kimse kesin bir bilgiye ulaşamamış. Bazıları kendince tahminler yürütmüş. Mesela bir tanesi İsveç’in çok soğuk ve sürekli karlı olması sebebiyle yeşile olan hasretlerini ifade ettiğini varsaymış. Bir diğeri ise kitabın yazarının kendi kişisel renk tercihi olabileceğini veya yazarın elinde fazla yeşil gıda boyası olduğu için bu şekilde yaptığını öne sürmüş... Keyifli bir araştırmaydı ama malesef bir yere varamadı. Hala pastanın neden yeşil olduğunu bilmiyorum.

Tarifi, İsveçli usta bir şef olan Bo Friberg’in “The Professional Pastry Chef” kitabından uyarladım. Chef Bo’nun yazdığı her iki kitap da benim çok sevdiğim, çok faydalandığım kitaplarımdandır. Malzeme farklılıklarından olsa gerek onun kitaplarından denediğim çoğu tarif arzu ettiğim şekilde sonuçlanmaz. Ama satır aralarında öyle kıymetli bilgiler var ki... Zamanla artık hangi tarifin tutup tutmayacağını anlıyor, ona göre yöntem veya malzemelerde değişiklikler yaparak tarifleri denemeye devam ediyorum. Prenses pasta tarifi için de böyle oldu. Kitaptaki tariften yola çıktım ama sonunda bambaşka bir reçete ortaya çıktı.

Not: Chef Bo da kitabında prenses pastanın neden yeşil olduğunu bilmediğini yazmış.


Prenses Pasta Aşamaları:

Aslında tek kişilik pastacıklar yapmak istemiştim ama ebadını biraz büyük tutmuşum. Benim pastacıklarım 12 cm çapındaydı, siz 7-8 cm olarak yaparsanız daha uygun bir porsiyon olacaktır.

Her pastacık 2 parça yuvarlak kek, ıslatmak için şurup, 2 kaşık pastacı kreması, 1 kaşık koyu kıvamlı çilek reçeli suyu, bolca şanti ve kaplaması için marzipan içeriyor.

1. Önce servis tabağına ilk kek katını yerleştirin.
2. Üzerini şurup ile hafifçe ıslatın.
3. Çilek reçelini ince bir kat olarak üzerine sürün.
4. Pastacı kremasından 2 yemek kaşığı kadar üzerine sürün.
5. Ikinci kek katını kapatın ve yine şurup ile biraz ıslatın.
6. Daha sonra şanti ile üzerini kubbe olacak şekilde kaplayın.
7. Marzipanı gıda boyası ile açık yeşil bir renk alacak şekilde renklendirin. (ben yeşilin tonunu tutturamadım, bir dahaki sefere çok daha uçuk bir renk yapacağım)
8. Merdane ile açıp pastacıkların üzerini kaplayın ve kenarlardan artan kısımları bıçak yardımı ile kesin. (ben biraz kalın açmışım, bir dahaki sefere çok daha ince bir şekilde kaplayacağım)

Sünger Kek:

İstediğiniz herhangi bir sade pasta keki tarifi ile deneyebilirsiniz. Aşağıdaki tarif 25 cm çapında yuvarlak bir kek kalıbı içindir. Kek pişip oda ısısına geldikten sonra 3 eşit pata ayırdım. Her pattan yuvarlak bir kopat yardımı ile parçalar kestim. Her pastacık için bu parçalardan ikisini kullandım. Toplamda 6 pastacık çıkarabildim. Ama siz daha ufak ebatlarda kekler keserek daha fazla sayıda pastacık yapabilirsiniz.

- 8 yumurta
- 250 gr toz şeker
- 40 ml su
- 175 gr un
- 75 gr mısır nişastası
- 1 tatlı kaşığı vanilya özütü

Yapılışı:
1. Fırınınızı 175 dereceye ayarlayın, ısınmaya başlasın.
2. 25 cm çapındakiş yuvarlak kek kalıbınızın (veya çemberin) dibini yağlı kağıt ile kaplayın.
3. Yumurtaların aklarını ve sarılarını birbirinden ayırın. Yumurta akının içine hiçbir şekilde sarı karışmamasına özen gösterin.
4. Mikserinizin yardımı ile yumurta aklarını ve şekerin yarısını birlikte çırpın. Yumurtanın hacmi üç katına çıkıp, çırpıcıyı kaldırdığınızda tepecikler oluşana kadar çırpmaya devam edin.
5. Ayrı bir kapta yumurta sarılarını kalan şeker ile birlikte çırpın. Şeker, yumurtanın içinde eriyip, yumurtaların rengi açılana kadar çırpmaya devam edin.
6. Yumurta sarılarının içine suyu ve vanilyayı katın, 20 saniye daha çırpın.
7. Un ve nişastayı birlikte eleyin.
8. Elenmiş kuru malzemeyi de yumurta sarılarının olduğu kabın içine boşaltın ve homojen bir şekilde tüm malzeme birbirine karışana kadar çırpın. Bu aşamadan sonra mikserinizi kaldırabilirsiniz. Daha sonraki aşamaları bir spatula yardımı ile yapmanız, kabartmış olduğunuz yumurta aklarının kabarıklığını söndürmeden malzemeyi bir araya getirmenize imkan tanıyacaktır.
9. Unlu karışımı ve yumurta aklarını geniş bir kabın içine alın, homojen bir hamur elde edene kadar bir spatula yardımı ile karıştırın. Yumurta aklarının sönmemesi için bu işlemi nazikçe, aşağıdan yukarıya katlar gibi hareketle yapın.
10. Tüm malzeme bir araya geldiğinde önceden hazırlamış olduğunuz kalıbınızın içine dökün ve önceden ısıtmış olduğunuz fırında yaklaşık 45-50 dakika pişirin. Kekinizin kaç dakikada pişeceği, fırından fırına farklılık gösterecektir. Kekin kokusunu duyduktan sonra fırınınızın kapağını hafif aralayıp bir kürdanı kekinizin tam ortasına batırıp çıkarın. Eğer kürdan temiz bir şekilde çıkıyorsa kekiniz pişmiş demektir.
11. Pişen keki tel ızgara üzerine çıkarın ve oda ısısına gelene kadar soğutun.Oda ısısına geldiğinde 3 eşit pata ayırın.

Şurup:

Yarım bardak suyu ve yarım bardak toz şekeri küçük bir tencere içinde kaynatın. Hafif kıvamlanmaya başlayınca ocaktan alın ve soğutun.

Pastacı Kreması:

-600 ml süt
-6 yumurtanın sarısı
-100 gr tozşeker
-10 yemek kaşığı mısır nişastası
-1 tatlı kaşığı vanilya özütü
-3 yemek kaşığı tereyağı
-200 ml süt kreması

1. Tencerede sütü hafifçe kaynatın.
2. Başka bir tencere içinde yumurta sarılarını, tozşeker ve nişastayı birlikte çırpın. Çırpmaya devam ederken çok yavaş bir şekilde azar azar sıcak sütü ekleyin. Bu sırada sürekli çırpmaya devam edin ki yumurtalar topaklanmasın.
3. Bu tencereyi de ocağın üstüne alın ve sürekli karıştırarak pişirin. Kaynamaya başladıktan sonra birkaç dakika daha ocağın üzerinde tutun. Muhallebi kıvamı aldığında ocaktan alın.Vanilya ve küçük paçalar halindeki tereyağını kremanın içine atın ve karıştırarak yağın krema içinde tamamen erimesini sağlayın.
4. Kremanızı başka bir kaba alın, kabın üzerine streç film ile örtün. Streç film kremanın yüzeyine değsin ve üstünü iyice kapasın ki soğuma sırasında kremanız kabuk bağlamasın. Bu şekilde buzdolabında bir süre ılıtın.
5. Bu sırada süt kremasını tepecikler oluşacak kıvama gelene kadar uzun uzun çırpın. Ilınan kremanız ile çırptığınız kremayı spatula yardımı ile birbirine karıştırın ve yine streç film ile kapatıp kremanız tamamen soğuyana kadar buzdolabında bekletin.

Şanti:

- 400 ml süt kreması
- 1 yemek kaşığı tozşeker

Buzdolabında soğuttuğunuz süt kremasını tozşeker ile uzun uzun, tepecikler oluşana kadar çırpın. Gerçek şanti bu şekilde hazırlanır ama isterseniz hazır krem şanti de kullanabilirsiniz. Sanırım 1 paket yeterli olacaktır. Paketinde tarif edildiği şekilde hazırlamanız yeterli.

Marzipan:

Marzipanı hazır da kullanabilirsiniz, kendiniz de yapabilirsiniz. Ben “Butik Pastacılık” kitabında tarifini paylaştığımız pişirilerek yapılan tarif ile kendi yaptığım marzipanı kullandım. Çok az miktarda yeşil gıda boyası kullanarak renklendirdim ve pasta bir araya geldikten sonra merdane ile açıp her birini kapladım. Marzipan yapımı detaylı ve başlı başına bir yazı konusu. Affınıza sığınarak tarifini bir başka yazıya erteliyorum. O zamana kadar isterseniz şurada anlatıldıdğı şekilde siz de marzipan yapabilirsiniz.

Afiyet şeker olsun ya da İsveçliler’in dediği gibi Smaklig måltid!

14 yorum var:

birdilimdus dedi ki...

Hanimişim ben ilk bu pastayı bizim oellerden birinde görmüştüm ama açıkcası çok da ilgilenmemiştim İsveçli misafirlerimizin ilgisi sayesinde daha da ilgimi çekmişti. Ancak bizim ustalar marzipanı fıstıklı kullanmışlardı şimdi ben de merak ettim ben de bir araştırma yapayım eğer bir sonuca ulaşırsam sana da bilgi veririm canım. Ellerine sağlık.

Sevgiler,
Evren

Bir Porsiyon Öykü dedi ki...

rengine bayildim, ustteki beyaz kısmın içinde de kırık bitter parçaları hayal ettim birden :)) ellerine saglik,

derya dedi ki...

enfes bir pasta ismine layık elleri
nize sağlık sımsıcak sevgiler.

Ufuk'ta mutfak dedi ki...

Işıl'cığım harika görünüyor. Ama merak ettim de. Krem şanti marzipanı nasıl taşıyor. şanti ne kadar soğursa soğusun yinede yumuşaktır. marzipanla kaplanınca çökmüyor mu acaba?( gerçi senin ki çökmemiş )

Aybike Ceylan dedi ki...

Hareika bir pasta olmus, ellerinize saglik.

Sevgiler...

Adsız dedi ki...

İstanbul'a geldiğimde İkeada yemiştik.Tarifini bulduğuma çok sevindim. Işıl hanım harikasınız.

SpyStarZ dedi ki...

vaov pastaya bah :D

hanimis dedi ki...

Sagol Evren, birşey öğrenirsen muhakkak bize de yaz.

Bir porsiyon öykü.. olur tabii bence de pek güzel olur.

Ufuk haklısın ben de korkmuştum kaplamadan önce. Zaten fotoğraftan da belli apar topar kapladığımdan kenarları pek de düzgün olmadı. Ama sanırım marzipan hafif bir malzeme olduğundan ve de pasta ufak olduğu için rahatça taşıdı.

Zehra Gürgen dedi ki...

bende yabancı bir blogerda görmüştüm ancak neden prenses pasta dendiğini bilmiyordum.Hikayesi hoş,görüntüsü hoş :) eline sağlık canım

Asker dedi ki...

Harika olmuş karnım da aç acayip canım çekti :)

tabur dedi ki...

olsa da yesek güzel görünüyor yaa canım çekti :D

Safran dedi ki...

Cok guzel görünüyor, ellerine saglik, icten sevgiler...

pecete dedi ki...

eee bu pastayı kim yedi şimdi??

HT dedi ki...

biricik prensesim..